Veganlık ve Futurama – Popplers’la İlgili Problem

0
83
tartışma programa sırasında reklam - ride the walrus

Veganlık ve Futurama – Popplers’la İlgili Problem

Bu yazımda veganlık üzerine düşünceleri, biraz da çizgi film dizisi Futurama’nın “Popplers’la İlgili Problem” bölümünde inceleyeceğim. Veganlık, esasında hayvan katliamına ve sömürüsüne karşı gelen bir duruş.  Çoğunlukla yapıldığı ülkeyi ironik şekilde eleştiren ve tüm dünyaya ulaşan çizgi filmler, sorunları akıllıca, basitçe ele alır. Bu şekilde veganlığın toplumdaki imgesi daha rahat görülebilir.

 

Futurama – “The Problem with Popplers”  “Popplers’la İlgili Problem”

 

Futurama’nın 2. sezon 18. Bölümünde ekip; fast food arayışında “M tipi” bir gezegene iner. Kızarmış karidese benzer canlılarla dolu bir çukur bulur ve bu canlıları yemeye başladığında olaylar gelişir. Olaylar geliştikçe bölümde; kar amaçlı fast food şirketlerinin, vejetaryen hippi grubunun tiplemeleri görülür.

“M tipi , Leela’nın bahsettiği “Rodenberries” ve bölüm adı “Popplers’la İlgili Problem”; Star Trek’e göndermelerde bulunur. Star Trek’in söz edilen bölümünde ise “Tribbles”; yumuşak görünümlü, gemide hızlıca çoğalarak tüm yemekleri kısa bir süre içerisinde bitiren canlılardır. Veganlıkta sömürünün en problemli hali seri üretim et ve süt endüstrileridir. Hızlı bir şekilde sıraya dizilerek; önce işkence, sonrasındaysa ölümle karşılaşan hayvanlar çeşitli zulümlere maruz kalırlar. Tribbles türü ve özellikleri birçok bakış açısından değendirilebilir. iki yönden ele alıyorum; insan türüyle benzerlikleri ve hayvan endüstrisindeki seri üretime benzerliği. İnsan türüyle kıyaslayacak olursak; Tribbles sevimli nazik ve hızlı türeyen her şeyi tüketen minik varlıklar. İnsanlığın bugünkü bilinen en büyük problemlerinden bir aşırı popülasyon. Biraz da tüketim bazlı, insan hayatındaki seri üretim yaşam stilini özetliyor. Hayvan endüstrisine gelecek olursak, seri üretimin zorla hayvanların yaşamına dayatılması olarak benzerlik taşır. Zorla ineklerin sürekli hamile bırakılması, tavukların daha fazla yumurta üretmesi için yapılan müdahaleler seri üretim amaçlı. Ayrıca Tribble’lar fazlasıyla üst üste binmiş minicik alandaki hayvanları andırır. Veganlıkta savunulan konular seri üretim sonucu yara almış ve var olamamış canlıları merkez alır. Bölümde yer alan birçok kısa şakaların ardında geniş bir tartışma konusu yer alır.

Popplers’ın Endüstriye Girişi

Bölüm, ekibin yeni buldukları ‘yiyeceği’ “Fishy Joe’s” da (Futurama evreninde ünlü bir yemek zinciri) satmasıyla devam eder. Popplers adını verdikleri bu yiyeceğin tanıtım müziğinde “Nereden geldiği sırdır, kimse bilmez” mısrası yer alır. Bu mısra günümüzde de marketlerden aldığımız et ve süt ürünlerinin yapımına ve önceki işkencelere karşı bilinmezliği gündeme getirir. Daha sonra çocuk oldukları anlaşılan Popplers, günümüz dünyasında dananın aslında bebek inek olduğunun anlaşılması gibi dil kullanımının önemini gösterir. Et ve süt endüstrisinde medyada iyice gizlenen hayvan zulmü, mutlu inek resimleri, çimde otlayan tavuklar, organik ve gezen tavuk kavramlarıyla tüketiciyi vicdan azabından kurtarır.

Popplers’ın ün kazanmasıyla “MEAT” yani “Man Kind for Ethical Animal Treatment” (Etik Hayvan Muamelesi için İnsanlık) grubu protestolara başlar. Vejetaryen bir grup olan MEAT’in başında Free Waterfall Junior yer alır. Bu grup, düşüncelerini bilgisizce savunan ve insanlara dayatan hippi grubunu temsil eder. Veganlar arasında da barışçıl olmayan, eylemlerle hayvan haklarını savunanlar yer alır. Bu tip topluluklar, veganlığın ayrımcı, asılsız ve saldırgan görünümüne yol açar. Saldırma, suçlama odaklı olmayan vegan kolektifler de vardır. Örneğin ’de Abolisyonist Vegan Hareket; veganlığı, insanları yargılamadan açıklar ve anlatır.

 

Televizyonda Veganlık Tartışmaları

 

Bir Popplers’ın Leela’ya anne demesinden sonra; bu canlıların zeki yaratıklar olduğu anlaşılır. Böylece ekip de, halka Popplers’ın yenmemesi gerektiğini açıklamaya çalışır. İlk sözcüğü olarak onu yemek üzere olan Leela’ya anne demesi, “Poppler” sözcüğünün ingilizce “Toddler” sözcüğüyle benzeşimini de çağrıştırır. Annelik kavramı diziye ayrı bir boyut kazandırır. Burada anne kavramı da devreye girer. Poppler’ın küçük yaşta olması, günümüzdeki civcivlerin, yavru ineklerin ölümünü de düşündürür. Poppler belirli bir sebep için o gezegen bırakılmıştır. Bugünse inekler doğdukları anda annelerinden koparılır.

Joe Gillman, Leela ve Free Waterfall Junior yenip yenmemesi üzerine tartışmak için televizyona çıkar. “Fishy” Joe Gillman,  fast food şirketlerinin bir tiplemesi olarak yer alıyor. Öncelikle paraya odaklandığı görülüyor. Televizyonda söylediği üzere “O kadar zekilerse; neden kendilerini savunamıyorlar” sözü oldukça kapitalist bir sistemi hatırlatıyor. Sistemde herhangi bir şekilde ezilebilen ve kontrol edilebilen canlılar belli bir şiddete maruz kalıyor ve medyada ötekileştiriliyor.

Free Waterfall Junior ise asılsız bir şekilde sadece karşı çıkmak ve protesto yapmak için herhangi bir düşünceyi savunan insanlara yöneliyor. Kendini savunamayan ve sadece karşı tarafa çocukça cevaplar veren karakter, ayrımcı bir üslupla vejetaryen olmayan herkesi kınıyor. Leela’nın duruşu ise iki grubun arasında yer alıyor. Belli bir zekaya sahip hayvanların yenmemesi gerektiğini savunuyor.

 

Dünyanın Ele Geçirilmesi

 

Fishy Joe’nun “beni kim durduracak ki” repliği üzerine Omicron Persei 8’in başkanı Lrrr dünyayı işgal ederek Popplers’ın aslında anaokulundaki çocukları olduklarını açıklıyor. Her yenilen çocuğa karşılık bir insan yenmesini talep ediyor. Dünyada yeterli insan olmadığı için ilk Popplers yiyen kişiyi yemeyi uygun görüyor. Kafese konan Leela’nın yenmesini önlemek amacıyla, Kaptan Zapp bir orangutana Leela’nın giysilerini giydirerek ve mor saç takarak Lrrr’a sunuyor. Aradaki farkı anlamayan Lrrr, tam yiyecekken Free Waterfall Jr. ortaya çıkarak orangutanı savunuyor. Bunun üzerine gerçek Leela getirildiğinde, Jrrr Leela’nın ağzına atlayarak, arkadaş olduklarını açıklıyor. En son Free Waterfall Jr., Lrrr tarafından yeniliyor.

Bölüm, ekibin masa etrafında oturarak, çeşitli “zeki” olmayan hayvanları yemeleriyle bitiyor. En son tüm parasını piyango biletlerinde kaybetmiş bir yunus yiyorlar ve böylece zeki ve zeki olmayan yaratık ayrımını daha net görüyoruz.

Son

Sonuçta tüm bölümde veganlık üzerine düşündüğümüzde türcülük konusu gündeme geliyor. Türcülük; herhangi bir türün diğerinden üstün görülmesi. Örneğin insanların kendilerini üstün tür olarak kabul edip diğer tür ve canlılara cansız bir nesne gibi davranmaları. Türcülük de herhangi bir ayrımcı düşüncenin parçası.

Futurama tüm bu konuları zekice bir bölüme sığdırabilmiş bir bölüm karşımıza koymuş. Ben de daha bilgi verici olarak burada sizlere iletmek istedim. İnsanın doğasında olan bir kavram ayrımcılık; fakat biz bunun farkına varıp kendimizi geliştirebildiğimiz sürece tüm ayrımcılıklar zamanla azalacak. Bugün de vegan nüfusu artmakta. Vegan ürünler de artışta. Dünya’da çoğunlukla cinsiyet ve ırk ayrımcılığı üzerine protestolar, bilgilendirmeler sürüyor. Veganlar da bu konuda gittikçe gelişiyor ve her geçen gün dünyada bir değişim yaratıyorlar.

Kaynakça

  1. David X. Cohen, Matt Groening. (2000). Problem with Popplers. Matt Groening, Futurama içinde. The Curiosity Company, 20th Century Fox television.
  2. https://www.syfy.com/futurama/episodes/season/2/episode/18/the-problem-with-popplers
  3. https://futurama.fandom.com/wiki/The_Problem_with_Popplers

Veganlık ve Futurama – Popplers’la İlgili Problem